Liste der bevorzugten Interpretationen von
Alan Dundes & Claudia Stibbe (1981)

---

Einführende Bemerkungen

Dundes & Stibbe haben die bemerkenswerteste Arbeit zu diesem Thema verfaßt. Sie deuten insgesamt 115 Nummern und erläutern ihre Interpretationen jeweils in einem Kurzaufsatz. Sie kennen fast alle vorherigen Arbeiten und beziehen sich auf diese, genauso wie auf die Sammlungen Harrebomées und Stoetts. Sie führen eine neue Reihenfolge der Numerierung der Deutungen ein.

Sie schreiben ihre Identifikationen in holländischer Sprache mit englischen Übersetzungen und ausführlichen Erläuterungen zu Bedeutung, Ursprung und Verwendung der gefundenen Ausdrücke, zusätzlich versehen mit einer Vielzahl von Verweisen und Anmerkungen.

An dieser Stelle werden nur die Sprichwörter und sprichwörtlichen Redensarten zitiert, die von Dundes & Stibbe bevorzugt zur Deutung des Bildes herangezogen werden.

---

Literaturnachweis

Alan Dundes & Claudia A. Stibbe (1981): The Art of Mixing Metaphors. Helsinki: FF Communications No. 230.

Diesem Werk ist eine farbige Abbildung des Gemäldes beigefügt mit einem transparenten Deckblatt, auf dem die entsprechende Numerierung den einzelnen Ausschnitten des Bildes zugeordnet wird. Außerdem sind neben 4 Detailaufnahmen auch noch 3 Kopien durch Pieter Brueghel dem Jüngeren abgebildet.

---

1. Daar zijn de daken met vladen gedekt.
There the roofs are tiled with tarts!

2. Daar steekt de bezem uit.
There the broom sticks out.

3. Hij ziet door de vingers.
He looks through his fingers.

4. Te patijnen staan.
To stand with one's clogs on.

5. De eene pijl na de andere verschieten.
To send one arrow after another.

6. De varkens lopen los in 't koren.
The pigs run loose in the wheat (field).

7. Hij loopt of hij het vuur in zijn aars (broek of gat of lijf) had.
He moves along as though his ass (pants or backside or body) were on fire.

8. Hij speelt op de kaak.
He plays on the pillory.

9. Hij hangt de huik naar de wind.
He lets his cloak go with the wind.

10. Hij want pluimen in de wind.
He pours feathers into the wind.

11. Zij kijkt naar de ooievaar.
She watches the stork.

12. Hij slaat twee vliegen in één klap.
He hits two flies with one blow.

13. Als het huis brandt, warmt men zich bij de kolen.
When the house is burning, one can warm himself from the coals.

14. Hij sleept het blok.
He drags the block.

15. Angst en vreese doen den oude loopen.
Terror and fear make the old run.

16. Als de ene blinde de andere leidt, vallen ze beiden in de gracht.
If the blind lead the blind, both will fall into the ditch.

17. De reize is nog niet gedaan, al ziet men kerk en toren staan.
The journey is not yet over, although one can see the church and belfry standing.

18. Iemand in 't zonnetje zetten.
Putting someone in the sun.

19. Paardenkeutels zijn geen vijgen.
Horse manure is not figs.

20. Hij ziet de beeren dansen.
He sees the bears dancing.

21. Er zijn om ganzen te hoeden.
He's there to tend the geese.

22. Een oogje in 't zeil houden.
Keeping an eye in the sail.

23. Hij beschijt de galg.
He shits on the gallows.

24. De kraaien moeten op aas loeren.
The crows must await [like vultures] carrion.

25. Onder het mes zitten.
Sitting under the knife.

26. Hij beschijt de geheele wereld.
He shits on the whole world.

27. De verkeerde wereld.
Topsyturvy world.

28. De gek krijgt de kaart.
The fool gets the card.

29. Zij hebben elkander bij de neus.
They have one another by the nose.

30. De teerlingen zijn gevallen.
The dice have fallen.

31. 't is naar het vallen van de kaart.
It depends on the fall of the cards.

32. Een knip oog.
A snip-eye, or a wink.

33. Een nestei.
A nest egg.

34. Daar zijn latten aan het dak.
There are laths on the roof.

35. Hij heeft een gat in zijn dak.
He has a hole in his roof.

36. Een oud dak heeft veel hermakens van doen.
An old roof needs much repair.

37. Hij heeft tandpijn achter zijn oren.
He has a toothache behind his ears.

38. Hij pist tegen de maan.
He pisses at the moon.

39. Daar hangt de pot uit.
There hangs the pot outside.

40. Ongelijke schotels maken scheele oogen.
Different size platterns make crossed eyes.

41. Twee zotten onder éénen kaproen.
Two fools under one hood.

42. Den gek scheren.
Shaving the fool.

43. Het groeit het venster uit.
It grows out the window.

44. Hij vist achter het net.
He fishes behind the net.

45. Hij springt (of valt) van de os op de ezel.
He jumps (or falls) from the ox onto the ass.

46. Hij kust het ringetje van de deur.
He kisses the ring on the door.

47. Hij veegt zijn gat aan de poort.
He wipes his ass on the door.

48. Iemand het gat van de deur wijzen.
Pointing at or out the hole in the door to someone.

49. Twee schijten door één gat.
Two shit through one hole.

50. Dat hangt als een kakhuis over eene gracht.
That hangs (stands out) like a shithouse over a canal.

51. Hij gooit zijn geld in het water.
He throws his money in the water.

52. Een gescheurde muur is haast afgebroken.
A broken wall is almost torn down.

53. Grote vissen eten de kleine.
Big fish eat little fish.

54. Hij kan het hoofd niet boven water houden.
He can't keep his head above water.

55. Hij kan de zon niet in het water zien schijnen.
He can't stand to see the sun shining in the water.

56. Hij smijt zijn kap over de haag.
He throws his cowl over the hedge.

57. Hij zwemt tegen de stroom op.
He swims against the tide.

58. Een aal bij de staart hebben.
To have an eel by the tail.

59. De kruik gaat zo lang te water, tot zij breekt.
The pitcher goes to the water (well) until it breaks.

60. Het is goed riemen snijden uit een andermans leer.
It is good strap cutting from another man's leather.

61. Iedere haring moet aan zijn eigen kieuwen hangen.
Every herring must hang by its own gills.

62. Hij heeft de koek op t' hoofd.
He has the cake on his head.

63. Zijn haring braadt hier niet.
His herring won't cook here.

64. Wat kan de rook het hangijzer doen?
What can the smoke do to the pothook?

65. Tussen twee stoelen in de as zitten (of vallen).
Sitting (or falling) between two chairs in the ashes.

66. De hond is in der scapraden.
The dog is in the cupboard (finishing off his master's food).

67. Daar hangt de schaar uit.
There the scissors hang outside.

68. Lichtekooi.
A light cage.

69. Altijd op een been knagen.
Always chewing on one bone.

70. De hennetaster.
The hen toucher.

71. Met twee monden spreken.
Speaking with two mouths.

72. Hij draagt de dag met manden uit.
He carries the day (light) out in baskets.

73. Voor de duivel een kaars aansteken.
Lighting a candle for the devil.

74. Een geveinsde kerkpilaar.
A feigned church pillar.

75. Bij de duivel te biecht gaan.
To confess to the devil.

76. De oorblazer.
The earblower.

77. De vos en de kraan hebben elkaar te gast.
The fox and the crane have each other as guest.

78. Hij staat in 't kreit.
It's written in chalk.

79. Het is zoo ondigt als een schuimspaan.
It holds water like a skimmer.

80. Het is gezond in 't vuur te pissen.
It is healthy to piss in the fire.

81. Daar is geen spit mee te wenden.
There is no way to turn a spit with him.

82. Hij zit op heete kolen.
He sits on hot coals.

83. Hij vangt den eenen visch met den anderen.
He catches one fish with another.

84. Zij raapt het kippenei, en laat het ganzen ei loopen.
She picks up the chicken egg, and lets the goose egg walk.

85. Hij valt door de mand.
He falls through the basket.

86. Een wit voetje hebben bij iemand.
To have a white foot with someone.

87. Een pilaarbijter.
A pillar biter.

88. Zij draagt water in de eene, en vuur in de andere hand.
She carries water in one hand and fire in the other.

89. Het varken trekt de tap uit.
The pig removes the spigot.

90. Men zal het hem met een' trechter ingieten.
One will pour it into him with a funnel.

91. De kat de bel aanbinden.
Belling the cat.

92. Hij is tot op de tanden gewapened.
He is armed to the teeth.

93. De een rokkent wat de ander spint.
The one provides distaff for what the other spins.

94. Zij hangt gar man de blauwe huik om.
She hangs the blue cloak on her husband.

95. Het varken is door de buik gestoken.
The pig is stuck through the belly.

96. Rozen voor de varkens strooien.
Casting roses before swine.

97. Twee honden, aan één been, komen zelden overeen.
Two dogs on one bone can hardly ever come to an agreement.

98. Hij wil onzen Heer een' vlassen baard aandoen.
He wants to put a flaxen beard on our Lord.

99. Hij zit in zijn eigen licht.
He sits in his own light.

100. Aan het langste (of kortste) eind trekken.
Pulling for the longest (or shortest) piece.

101. Hij gaapt tegen de oven.
He tries to outgape the oven.

102. De paal is door den oven gestoken.
The pole has been stuck through the oven.

103. Zij zou de duivel op het (een) kussen binden.
She would bind the devil himself to a pillow.

104. Alwaar het spinrok dwingt het zwaard, Daar staat het kwalijk met den waard.
Where ever the distaff rules the sword, there it goes ill with the manor's lord.

105. Men kan met het hoofd niet door den muur loopen.
One cannot walk headfirst through a wall.

106. De een scheert de schapen, de ander de varkens.
The one shears the sheep, the other the pigs.

107. Als 't kalf verdronken is, dempt men de put.
One fills the well after the calf has drowned.

108. Men moet zich krommen, Wil men door de wereld kommen.
One must bend if one wants to get through the world.

109. Hij draaijt de wereld op zijn duim.
He spins the world on his thumb.

110. Een stok in het wiel steken.
To put a stick in the wheel.

111. Die zijne pap gestort heeft, kan niet alles weder oprapen.
He who has spilled his porridge cannot pick it all up again.

112. Hij weet nauwelijks van het eene brood tot het andere te geraken.
He can hardly reach from one bread to the other.

113. Een harkje zonder steel.
A hoe without a handle.

114. De bijl ligt alree aan de wortel.
The axe already lies at the roots.

115. Hij zoek het bijltje.
He looks for the axe.

---

Copyright © Frank Detje
Copyright © electronic copy DE PROVERBIO