Editions used.
Austfirðinga sögur. Þorsteins saga hvíta. Vápnfirðinga saga. Þorsteins þáttr
stangarhöggs. Ölkofra þáttr. Hrafnkels saga Freysgoða. Droplaugarsona saga.
Brandkrossa þáttr. Gunnars þáttr Þiðrandabana. Fljótsdœla saga. Þorsteins saga
Síðu-Hallssonar. Draumr Þorsteins Síðu-Hallssonar. Þorsteins þáttr Austfirðings.
Þorsteins þáttr sögufróða. Gull-Ásu-Þórðar þáttr. Ed. Jón Jóhannesson.
Íslenzk fornrit XI. Reykjavík, 1950.
Others.
Translations used.
Others.
Editorial comment. Text contains about 9600 words. Notice that the true proverbs occur on 4 adjacent pages out of 42.
ÍF XI. 7. 40. En svá er satt, sem mælt er: “Ferr
orð, er munn líðr,”4 – ok kemr þetta til Helga, ok ferr hann
eigi, sem ætlat var. 4?: orð berst
áfram, er munninum sleppir (er það hefir verið mælt af munni fram). Hér er farið
eftir B1, með því að orðskviðurinn mun svo upprunalegastur, smbr.
Málsháttakvæði: Orðin fara, þegar munninn liðr. En ritarar hinna
pappírshandritanna hafa eigi skilið þann texta og breytt á ýmsa vegu (er
munn: ef um A1-2, ef um munn C1,– og enn
finnast fleiri afbrigði.”
CSI 3. Narrative commentary
reporting that Brodd-Helgi had heard Thormod was mounting forces against
him:
54. But true is the old proverb, that “Word
carries, though mouth stands still”, and this came to Brodd-Helgi’s
ears. . .
FJ Proverb word 314. Page 177. orð (jfr dróttinn)
– . . . (þegar) ferr orð af (er) um munn
líðr Vápnf 15 (Austf. 43), Dropl * 38, Fms IV 279, ÞSíð 1 (Austf. 215),
Sturl3 I 249, eller i poetisk form: orðin fara þegar munninn
líðr Mhk 16. ‘Ordet (ordene) farer afsted (bliver bekendte) så snart de har
forladt munden’. = GJ.
TPMA 13. 241.
WORT/parole/word 9. Vergänglichkeit und Unwiderruflichkeit der Worte
Vgl. unten 612, 22.13. 9.3. Worte fliegen
(fahren) davon (wie der Wind) Nord. 168 En þat var, sem mælt er,
at ferr orð er mun líðr Und es war, wie das Sprichwort sagt, dass das Wort
(davon) fährt, wenn es den Mund verlässt SNORRI, ÓLÁFS SAGA HELGA 120 (→FMS IV,
279 [= JÓNSSON, ARKIV 314]). 169 En svá er satt, sem mælt er: "Ferr orð, er
munn líðr" Und so ist es wahr, wie das Sprichwort sagt: "Das Wort fährt
(davon), wenn es den Mund verlässt" VÁPNFIRÐINGA SAGA 7 S. 40 (= JÓNSSON, ARKIV
314. JÓNSSON 128). 170 Orðin fara þegar munninn líðr Die Worte fahren
(davon), sobald eines den Mund verlässt MÁLSHÁTTAKVÆÐI 16, 10 (= JÓNSSON, ARKIV
314. JÓNSSON 128). 171 Svá er, sem mælt er, at ferr orð, er um munn líðr
So ist es, wie das Sprichwort sagt, dass das Wort (davon) fährt, wenn es
aus dem Munde geht ÞORSTEINS SAGA SÍÐU-HALLSSONAR 1 S. 299 (= JÓNSSON, ARKIV
314). 172 Þviat brat ferr orð, er um mvnn líðr Denn schnell fährt das
Wort (davon), wenn es aus dem Munde geht STURLUNGA SAGA I, 249, 10 (= JÓNSSON,
ARKIV 314). 173 Og kemur [off]t ad þui, sem mællt er, ad fer orð, er umm
munn lijdur Und es kommt oft dazu, wie das Sprichwort sagt, dass das Wort
(davon) fährt, wenn es aus dem Munde geht FLJÓTSDŒLA SAGA 38, 12.
ÍF XI. 7. 41. “Þat er mælt, at liðar verðr sá at
leita, er lítit sax hefir,2 ok mun svá oss verða við
Brodd-Helga.” 2liðar er leiðrétting
Finns Jónssonar, síðan A1, síðar hin;
liðr: liðamót.--Orðskviðurinn mun eigi koma annars staðar fyrir. Hann
er til orðinn við sundurlimun kjötskrokka.
CSI 3. Geitir,
commenting on the initial failure of the attempt to summon Brodd-Helgi for
tree-felling:
55. ‘“It is said that “He with a short
knife must try, try again.”, and so it must be in respect of us and
Brodd-Helgi.’
FJ Proverb word 248. Page 108. liðr (jfr
leiðr) – liðar verðr sá at leita, er lítit sax hefr Vápn 15 (Austf.
44). ´Ledsammenföjningen må den søge som har liden kniv´ (ti kun så kan han
partere).
Ed. note. Closes an apophthegmatic scene, end
of Chapter 7.
ÍF XI. 8. 43. “Hví lætr þú þannig?” kvað Helgi. “Þat er enn
líkligra, at inn lægri verði at lúta.”
CSI
3. Brodd-Helgi to Geitir, when the latter’s forces are retrieving by
stealth the bodies of dead kinsmen:
56. “Why do you carry on
this way?” asked Helgi. “It is only to be expected that the weaker must
shrink in his horns.”
FJ Proverb word 231. Page
105. lágr – hinn lægri verðr at lúta Grett 204 (Boer 309),
Vápnf. 16 (Austf. 46). ‘Det ringere må böje sig’. = GJ.
Ed. note. See Grettis saga. ÍF 59. 191: “ek lýt opt at
litla”
ÍF XI. 8. 43. Þá tók Helgi til orða: “Eptir koma
ósvinnum ráð í hug,”2 segir
hann. 2Alkunnur orðskviður;
ósvinnr: óvitur.”
CSI 3. Brodd-Helgi, realizing
Geitir’s best forces have retrieved the bodies:
56. “Aye,”
said Helgi, “a fool grows wise after the event.”
FJ
Proverb word 403. Page 191. svinnr – . . . eptir koma ósvinnum
manni ráð í hug Vápnf. 17 (Austf. 47). ´Bagefter hitter den ukloge på råd´.
GJ: Eptirá (seint) osv. (udelader manni).
ÍF XI. 12. 47. Geitir svarar: “Þat er helzt á mér orðit um
ójafnaðinn Helga, at hann unni mér eigi at hafa himininn jafnan yfir
höfði mér sem hann hefir sjálfr.”3
3unni er nútíð
viðtengingarháttar.
CSI 3.
Geitir to Olvir, on Brodd-Helgi’s treatment of them:
60. “.
. .he grudges me the same sky over my head as he has over
his.”
ÍF XI. 17. 57-8. Helgi vaknar þegar í
elding ok klæðisk ok gengr til lokrekkju Þorkels ok mælti: "Mál er upp at
standa, ef nú er slíktí hug sem í gær, fyrir því at sjaldan vegr sofandi
maðr sigr."1 1Smbr.
Hávamál: Sjaldan liggjandi ulfr/lær um getrat/né sofandi maðr sigr. – vega
sigr: vinnar sigur með vopnum.
CSI 3.
FJ
Proverb word 377. Page 187. sofa – sjaldan vegr
(hlýtr) sofandi maðr sigr (né húkandi happ) Vápnf. 25
(Austf. 63), Háv 58, Flóv 180, K (her tillægget) el. eigi verðr sofandi
manni sigr né til kauða kapp Gibbonss. ´Sjælden vinder den sovende sejr
(eller den der sidder på huk en fordel)´. GJ har: Sjaldan hlýtr húkandi
happ og Sjaldan gefst sofandi manni sigr. Aasen: “Sovande mann
vinn ingen seger”; Saxo (V bog, s. 232): “nemo stertendo victoriam cepit”.
né til kauða kapp er uforståligt og vist beroende på
fejllæsning af né húkandi happ.
K 169. sofa.
168. sialldan hlytur sofande madur
sigur . ne hukande happ (C, 113). Sjældan får sovende mand sejr eller
hvilende (egl.: på hug siddende) vinding (fordel). Fra et par
sagaer (Hávarðar s. Ísf. og Vápnf. s.) kendes forste del af udsagnet som et
særligt ordsprog – henholdsvis med getr og vegr som verbum. G.
Jónsson har sætningen: Sjaldan hlýtr húkandi happ som et ordsprog for
sig.
Return to
Concordance