Editions used.
Vatnsdœla saga. Hallfreðar saga. Kormáks saga. Hrómundar þáttr
halta. Hrafns þáttr Guðrúnarsonar. Einar Ól. Sveinsson gaf út. Íslenzk
fornrit VIII. Reykjavík, 1939.
Others.
Translations used. The
Saga of Hallfred the Troublesome Poet, tr. Diana Whaley, The Complete
Sagas of Icelanders, ed. Viðar Hreinsson. Reykjavík, 1997. 5 vols. Vol. I,
pp. 225-253. The Saga of Hallfred
Troublesome-poet, tr. Diana Whaley, in Sagas of the Warrior-Poets,
with introduction and notes by Diana Whaley. London, 2002. pp. 69-108.
Others.
Íslenzk fornrit mss
information.
M=Möðruvallabók.
Ó=mss of Ólafs sögu Tryggvasonar
hinni mestu, and this differentiates into Ó1 and Ó2.
ÍF VIII. 1. 136. M. Síðan var þeim skotit út um
laundyrr einar, ok kómusk eir með reyk í brott ok hlaupa út á eyna, en fyrir gný
ok eldsgangi ok þat, er þeir váru eigi feigir, þá komask þeir
undan ok til eins bónda, er þar bjó í eynni.
CSI I. 1.
226. Then they were hurried out of a secret entrance, and they
managed to get away under cover of the smoke and run out across the island; and
because of the roaring and the surging of the fire, and because they
were not yet doomed, they escaped, and made their way to a farmer who
lived there on the island.
ÍF VIII. 2. 141-2. Ingólfr var vænstr maðr
norðan lands; um hann var þetta kveðit: 1. Allar vildu meyjar/með
Ingólfi ganga,/þær es vaxnar váru;/vesöl kvazk æ til lítil./"Es skal
ok," kvað kerling,/"með Ingólfi ganga,/meðan mér tvær of tolla/tennr í efra
gómi." 1. vísa. Fyrri helmingurinn er líka í
Vatnsd. – 4. vo. kvazk 61, Bb, A; em ek M;
kvezk öll hin; vísuorðið þýðir: sú sem var of lítil (ekki var
fullvaxinn) bar sig jafnan illa; – kerling: kerlingar M.
CSI
I. 2.
228. Ingolf was the most promising man in the
north. This verse was composed about him: 1. All the girls longed/to go with
Ingolf,/the ones who were fully grown./"Poor me," said the lass too little./"I
too," declared the crone,/"shall go with Ingolf,/as long as two teeth/stick in
my upper gum."
Ed. note. See Vatnsdœla
saga, ÍF VIII. 38. 100. Derivative
proverb. GJ 28. Allar vildu meyjar með Íngólfi dansa. FJ ANF 30, 209.
allar vildu meyjar með Ingólfi dansa. 'Alle piger vilde danse med
Ingolf'. Fra verset i Vatsds. (Fornsögur 61), hvor der dog står ganga
(f. dansa).
ÍF VIII.
4. 145. M. Kolfinna segir: “Láttu þá fyrir því sjá,
er ráða eigu.”
CSI I. 4.
230.
Kolfinna said, “Leave the arranging to those with a right to
decide.”
ÍF VIII. 4. 148. M. Hallfreðr sér eptirreiðina
ok mælti: “Rennum eigi lengra undan.”c
cgott er við liðsmun at etja b. v. Fl.
ÍF VIII. 4. 148.
M. Nú koma þeir Gríss at ok sœkja at þeim, en þeir verjask
alldrengiliga, en þó kom þar, sem mælt er, at ekki má við
margnum, ok verða þeir Hallfreðr handteknir ok bundnir
báðir.
CSI I. 4.
231. Even so, it turned out
as the saying goes, that nothing can beat numbers, and Hallfred
and his companion were captured and bound.
TPMA 12. 249.
VIEL/beaucoup/much 2. Viel(e) als überlegene Mehrheit 2.2. Viele sind
stärker und einflussreicher als wenige 2.2.1. Gegen viele ist nichts
auszurichten 2.2.1.1. Allg. Nord. 26. 27. Ecki ma við margnum Man kann
gegen viele nichts ausrichten HALLFREÐAR SAGA 38, 1 (=JÓNSSON, ARKIV 275.
JÓNSSON 116). KARLAMAGNÚS SAGA 97 (→JÓNSSON ARKIV 275). 28 Ok kom þa at því,
sem mælt er, at ekki má við margnum Und es kam dann so, wie es im
Sprichwort heisst, dass man gegen viele nichts ausrichten kann ÓLÁFR ÞÓRÐARSON
(?), KNÝTLINGA SAGA 59 (→FMS XI, 278). 29 Nú er sem mælt, at eigi má viþ
margnum Nun ist es so, wie . . . VÖLSUNGA SAGA 11, 55 (=JÓNSSON, ARKIV
275). 30 Fór hónum þá, sem mælt er, at ecki má við marginum Es erging
ihm da so, wie . . .HRÓLFS SAGA 62, 4 (=GERING S. 11). 31 En þó kom at því
sem mælt er, at ekki má við margnum Aber es kam doch so, wie . . . GROSSE
ÓLÁFS SAGA TRYGGVASONAR 153 (→FMS II, 10). 32 Þvíat eingi er sva roskr, at
eigi verþi sottr, ef margir sekia Denn keiner ist so tapfer, dass er nicht
bezwungen würde, wenn viele (ihn) angreifen FLÓVENTS SAGA I 18 S. 144, 58.
33 Munn her koma at þui, sem mælt er, ath 'ekci maa vid margnum' Es
wird hier so kommen, wie es im Sprichwort heisst, dass man gegen viele nichts
ausrichten kann FLÓVENTS SAGA II 19 S. 205, 24 (=JÓNSSON, ARKIV 275). 34
Þvíat hann mun ekki mega einn við mörgum Denn er wird als einziger viele
nichts ausrichten können PARCEVALS SAGA 22, 29. 35 En þo matti hann ecki við
marginvm Und doch konnte er gegen viele nichts ausrichten BÆRINGS SAGA 23
S. 110, 18 (=GERING S. 11). Vgl. EIN 4.7., ZWEI
4.1.5.
ÍF VIII. 4. 149. M.
Hallfreðr segir: “Hverr mun mér þá trúr, ef faðrinn
bregzk?”c cman nú
ok svá fara, at hvárrgi okkar mun hafa vel; skaltu eigi einn ráða hér um b. v.
Ól1.
CSI I. 4.
231. Hallfred said,
“Who will be true to me, then, if my father breaks faith? Now
the first thing to happen will be that I shall challenge Gris to a duel as soon
as I see him.”
TPMA 12. 126.
ÍF
VIII. 4. 149. M. Hallfreðr segir: “Eigi hefir þú þó
í tveim höndum við mik, en heldr muntu ráða en ek sitja hér í
fjötrum.”1 1Orðatiltækið
hafa í tveim höndum við e-n kemur nokkrum sinum fyrir í fornu máli og virðist
haft um hvik í framkvæmd, laustók.
CSI I. 4.
232. Hallfred said, "You don't deal
straight with me, but it's better that you should decide, than that I
should sit here in fetters."
ÍF VIII. 5. Þá
mælti byskup: “Ger þetta, sem hann beiðisk; því meira gerir Guð fyrir
þína skyld sem þú gerir fleira til eflingar kristni
guðs.”
CSI I. 5.
234. Then the
bishop said, “Do as he asks. God will do more for your sake, the more
you do to strengthen God’s Christendom.”
ÍF VIII.
6. 161. M. Þá kom þat fram, sem mælt er, at hverr á
sér vin með óvinum, ok váru þeir þar, at við at kenndusk, at hann hafði
vel til gört, ok leiddu hann þar hjá, er konungr var ok byskup.
CSI
I. 6.
237. Then it turned out as the saying goes,
that everyone has a friend among enemies, for there were some
there who acknowledged that he had been of service to them, and they took him to
where the king was, and his bishop.
TPMA 3.
204.
ÍF VIII. 6. 165. Þorleifr mælti:
"Sá maðr dreymir mik jafnan, en þó er þat ómerkiligt, en koma munu konungs menn
hingat brátt, en hann Hallfreðr er svá manna, at ek skil sízt, hvat manna at er,
at frásögn manna, ok horfinheilla er mér, hvat sem eptir
kemr."1 1Í Þorsteins
þ. uxafóts (FMS. III 125-26) segir frá jötninum Járnskildi, sem óttast Þorstein
einan manna, enda verður Þorsteinn honum að bana. Svipað segir af Brúsa jötni í
Orms þ. Stórólfssonar (Fms. III 222-23), og víðar kemur þvílíkt atvik fyrir í
ýkjusögum.
CSI I. 6.
238-9. Thorleif said,
"That man is always appearing to me in dreams, though that is nothing
remarkable. But there will be men coming here from the king soon, and this
Hallfred is the kind of man that I can't fathom out at all from the rumours.
Well, luck has left me, whatever happens
next."
ÍF VIII. 6.
Kálfr varð hryggr við. Hallfreðr mælti:
“Nú sýnir þú enn greyskapinn.”
CSI I. 6.
239. Hallfred said, “Once more you’re showing your cur’s
spirit.”
??ÍF VIII. 6. 166. Jósteinn mælti: “Ger eigi þat; blöndum eigi giptu við ógiptu.”
ÍF VIII. 9.
CSI I. 9.
245. Kolfinna said, "Gris wouldn't make verses about you, and it
would be more fitting for you not to be so hostile to him, for one never
knows where a person might turn up."
ÍF VIII.
10. 192. Sá svarar: “Hræðisk þú nú
grísinn, ok væri betra at hafa tekit fyrr gott ráð, þá er hann mælti
vel til, en nú mun virt af óvinum þínum sem þú þorir eigi at
berjask.”
CSI I. 10.
249. He answered,
“Now you’re scared of the hog, and it would have been better to
have accepted a fair settlement before, when he favoured it, but now your
enemies will reckon that you daren’t fight.
Ed. note.
See also Bjarnar saga hítdœlakappa and Svarfdœla saga.
ÍF VIII. 10. Gríss svarar:
“Þat er ekki á þá leið; minna sóma hafða ek af Garðskonungi, ok þóttu mér þau
mest tíðendi, er ek missta höfðingja míns; er heit lánardrottins
ást, ok er gott, er ek skal eigi berjask við konungsgiptuna; vil ek
enn, at Þorkell dœmi, sem ætlat var.”
CSI I. 10.
250.
Gris answered, “It is not that way at all. I had less honour from the
emperor of Byzantium, yet it struck me as the greatest news when I lost my
sovereign. Love for a liege lord burns hot; and it is well that
I will not be fighting against the king’s luck. I still want Thorkel to
arbitrate, as was the plan.”
TPMA 6. 63.
FJ Proverb word 86. Page 79. einn – . . . þótt smátt sé opt und einum Hallfr 3, 27. ´Selv om en enkelt ofte kun har lidet at betyde´. Prosaformen var sikkert: opt er smátt und einum. Jfr 83, 1.
FJ Proverb word 67. Pages 74-5. deyja, dauði – . . .
dauðr verðr hverr Hallfr. lausav. 28. þá mun hverr deyja er feigr
er Reykd 31. ´Da vil enhver dø når hans dødstime kommer´. Jfr Aasen: “Han
døyr som er feig (og liver som er seig)”.
TPMA 11.
327. HAL 128, 24 (and lausavísa)
Return to
Concordance